Có những việc mình thật sự muốn làm.
Biết là quan trọng.
Biết là cần hoàn thành.
Thậm chí đã dành thời gian cho nó.
Nhưng đến lúc bắt đầu, bước đầu tiên vẫn thấy chậm.
Những lúc như vậy, một cách rất dễ để mình tự giải thích là:
“Mình thiếu kỷ luật.”
Hoặc hơi nặng hơn một chút:
“Chắc mình lười.”
Gần đây, khi viết lại phần Tự kỷ luật (Self-Discipline) trong báo cáo, mình phải bỏ chính những cách diễn giải như vậy.
Không phải vì chuyện trì hoãn hay khó bắt đầu không tồn tại.
Mà vì một điểm số về Tự kỷ luật không đủ để nói vì sao một việc bị chậm, càng không đủ để kết luận một người lười hay có ý chí yếu.
Với mình, Tự kỷ luật được dùng theo nghĩa hẹp hơn: nó mô tả mức độ các câu trả lời phản ánh việc chuẩn bị, bắt đầu và duy trì việc cần làm, kể cả khi việc đó không hấp dẫn hoặc dễ bị trì hoãn.
Điều mình thấy đáng giữ lại hơn là một giả thuyết nhỏ để kiểm tra: Khả năng bắt đầu và duy trì việc có thể khác khá nhiều tùy vào chính công việc và bối cảnh.
Có việc mình bắt đầu gần như ngay lập tức.
Có việc mở ra rồi lại đóng.
Có việc cần một deadline mới chạy.
Có việc chỉ cần biết rõ bước đầu tiên là gì thì nhẹ đi hẳn.
Thay vì hỏi:
“Có phải mình thiếu kỷ luật không?”
Có lẽ có thể thử đặt hai việc cạnh nhau:
- Một việc mình bắt đầu khá dễ.
- Một việc mình cứ chậm bắt đầu.
Rồi nhìn xem chúng khác nhau ở đâu.
- Độ rõ của bước đầu tiên?
- Mức hứng thú?
- Bối cảnh lúc làm?
- Hay một điều khác mà trước giờ mình chưa để ý?
Câu hỏi lúc này không còn là:
“Mình là người có kỷ luật hay không?”
Mà gần hơn với:
“Trong tình huống nào việc bắt đầu trở nên dễ hơn hoặc khó hơn với mình?”
Mình thích cách nhìn này hơn.
Một điểm số không cần vội định nghĩa mình là ai.
Đôi khi, nó chỉ cần giúp mình biết điều gì đáng mang ra đời sống để quan sát tiếp.
