Có một thời gian mình không hề nghĩ mình hay suy nghĩ quá nhiều.
Mình chỉ nghĩ mình cẩn thận, hay phân tích, hay nhìn trước nhiều khả năng. Có lúc mình còn xem đó là một cách để chủ động hơn với cuộc sống. Nhiều khi nó làm mình mệt nhoài, phiền não nhưng mình không nhận ra.
Chỉ đến khi bắt đầu tự trả lời những câu hỏi tìm hiểu về tính cách, mình mới thấy việc nhìn lại bản thân không đơn giản như mình từng nghĩ.
Có những câu hỏi tưởng rất dễ, nhưng khi trả lời mình lại phải tự nhắc: mình đang trả lời về con người hiện tại, hay đang trả lời về con người mình muốn trở thành?
Có khi mình nghĩ mình đã bình tĩnh hơn, đã biết buông hơn, đã không còn kiểm soát nhiều như trước. Nhưng nếu nhìn vào những tình huống thật, có thể phản ứng của mình vẫn chưa hẳn như vậy.
Và mình nhận ra, đôi khi mình không cố tình lừa dối bản thân. Nhiều khi mình không biết mình đang tự lừa dối bản thân đâu. Chỉ nghĩ "ước gì mình là người không suy nghĩ nhiều".
Có thể đó chỉ là một cách tự vệ rất tự nhiên, tạo ra những suy nghĩ tự vệ để cảm thấy an toàn. Mình muốn tin rằng mình đã tốt hơn. Muốn nhìn mình theo một hình ảnh dễ chịu hơn. Muốn câu trả lời phù hợp với điều mình đang hướng tới.
Nhưng nếu mình đang tìm hiểu tính cách để hiểu mình rõ hơn, có lẽ mình cần trung thực với chính mình ở ngay bước đầu.
Không phải trung thực để phán xét bản thân mình.
Chỉ là nhìn đúng những gì mình đang có.
Mình hiện tại đang phản ứng thế nào?
Trong tình huống nào mình dễ suy nghĩ nhiều?
Khi bất an, mình có đang cố tìm thêm thông tin, thêm kế hoạch, thêm một cách nào đó để cảm thấy mọi thứ vẫn nằm trong tầm kiểm soát không?
Suy nghĩ nhiều không phải là một điều xấu hay tốt, luôn có tốt và xấu tồn tại song hành với nhau. Khi quan sát và nhận thấy rõ giúp mình nhận ra, có những điều mình càng suy nghĩ khi mình càng muốn kiểm soát, càng như thế lại càng vượt tầm kiểm soát của mình. Càng muốn càng không có điểm dừng.
Có những điều nếu chỉ hỏi “mình có hay lo không?”, mình có thể trả lời rất nhanh.
Nhưng khi nhìn vào từng bối cảnh thật, mình lại thấy nhiều thứ rõ hơn.
Và có lẽ chính sự rõ ràng ban đầu ấy giúp mình về sau quan sát dễ hơn.
Khi một suy nghĩ xuất hiện, mình nhận ra nó sớm hơn.
Khi tâm bắt đầu muốn kiểm soát một điều chưa thể biết, mình thấy rõ hơn.
Khi một phản ứng quen thuộc quay lại, mình không cần ngay lập tức kết luận rằng mình vẫn chưa thay đổi hay mình có vấn đề.
Mình chỉ nhìn. À, lúc này mình đang như thế.
Để những điều xảy ra không vượt quá tầm kiểm soát của mình.
Có lẽ hiểu tính cách với mình ngày càng ít giống việc tìm một câu trả lời “mình là ai”, mà giống việc có thêm một điểm tựa để quan sát những gì đang diễn ra bên trong.
Và nếu ngay từ đầu mình có thể thành thật với phiên bản hiện tại của mình, thay vì phiên bản mình mong muốn, thì có lẽ về sau mình cũng bớt phải kiểm soát, bớt dằn vặt.
Chỉ cần nhìn rõ hơn.
Rồi tiếp tục quan sát xem mình đang thay đổi như thế nào.
Mình cũng vẫn thường hay suy nghĩ nhiều đấy chứ, nhưng giờ mình nhận thấy rõ hơn điểm nào mình nên dừng lại để không cố kiểm soát nó, và những điều gì quan trọng cần làm lại dễ xuất hiện hơn trong những lúc như thế. Khi không cố để bỏ những tính cách ấy đi, thì mọi thứ lại đều có thể thay đổi.
Với mình, khi quan sát rõ, mình sẽ ít dính mắc hơn với những điều đang diễn ra bên trong tâm mình, và tỉnh táo hơn để biết rằng điều gì quan trọng mình cần làm lúc này, mọi thứ sẽ tự tìm đến khi tâm mình muốn tĩnh lặng hơn.