Sáng nay, tôi nghĩ về một “khoảng trống” xuất hiện khi một người không còn giữ một điều gì đó nữa.
Có thể là một căn nhà, một món tài sản, một chiếc điện thoại, một chiếc đồng hồ, chức danh, một vị trí nào đó. Cũng có thể chỉ là một việc rất nhỏ trong cuộc sống thường ngày.
Khi một điều từng ở đó bỗng dưng không còn nữa, đôi khi chúng ta cảm thấy buồn, thấy trống trải. Không hẳn vì bản thân thứ đó quan trọng đến mức không thể thay thế, mà có lẽ vì trong một khoảng thời gian nào đó, chúng ta đã quen với việc nó có mặt trong cuộc sống của mình. Dần dần, nó trở thành một phần của những gì mình nghĩ là “cuộc sống của mình”.
Năm nay, tôi lựa chọn không giữ một "vị trí" nữa. Trước đó tôi cũng đã chủ động đề xuất cho việc này, nhưng khi biết mình không đảm nhận vai trò ấy nữa, tôi vẫn thấy hơi trống một chút. Lần này, tôi thấy cảm giác này thoáng qua mình khá nhanh, đó cũng là một phần tôi thấy mình có "tiến bộ".
Tôi đã tự hỏi: Vì sao mình lại thấy như vậy?
Có lẽ vì ở đâu đó trong mình, tôi đã muốn giữ nó lại. Không chỉ giữ cho hiện tại, mà còn muốn giữ cả khả năng có nó trong tương lai. Tôi sợ rằng nếu mình không còn giữ điều này, có thể mình sẽ mất đi một điều gì đó mà sau này mình sẽ cần.
Nhìn kỹ hơn, tôi nhận ra cảm giác ấy có thể không chỉ xuất hiện với một việc nhỏ như vậy.
Đôi khi chúng ta cũng muốn giữ một mối quan hệ, một công việc, một vị trí, một tài sản, một hình ảnh nào đó về bản thân… như thể chúng sẽ luôn ở đó. Và khi có điều gì thay đổi, chúng ta không chỉ tiếc điều đang mất đi, mà còn lo lắng về những điều có thể xảy ra sau đó.
Có lẽ chính phần “có thể” ấy mới khiến lòng mình khó yên.
Nhưng càng quan sát, tôi càng thấy cách mỗi người đón nhận một sự việc cũng không giống nhau.
Mỗi người có một phần tính cách khác nhau, một lịch sử trải nghiệm khác nhau, một cách cảm nhận thế giới khác nhau. Cùng đứng trong một bối cảnh, nhưng những gì đi qua mắt, tai, mũi, thân thể, rồi được tiếp nối bằng ký ức, kinh nghiệm và suy nghĩ của mỗi người lại không hoàn toàn giống nhau. Vì thế, cùng một sự việc, có người có thể nhẹ nhàng đón nhận, có người lại thấy khó chịu, có người muốn giữ lấy, có người có thể đặt xuống rất nhanh.
Và có lẽ chính một người cũng không phải lúc nào chỉ có một cách phản ứng. Cùng một chuyện ấy, ở một thời điểm khác, khi mình đã trải qua thêm một vài điều, khi cơ thể và tâm trí đang ở một trạng thái khác, mình có thể cảm nhận nó theo một cách khác.
Có lẽ không có một ranh giới thật rõ ràng giữa “buông được” và “không buông được”. Nó giống như một phổ liên tục hơn. Có những lúc mình cầm rất chặt, có những lúc nới lỏng một chút, có lúc lại đặt xuống được, rồi cũng có khi tưởng đã đặt xuống rồi nhưng một thời gian sau lại muốn cầm lên.
Nhìn như vậy, tôi thấy việc quan sát chính mình trở nên thú vị hơn.
Mình không nhất thiết phải vội vàng kết luận rằng mình là người như thế này hay như thế kia. Chỉ cần nhận ra: à, trong khoảnh khắc này, mình đang phản ứng như vậy. Và ở một khoảnh khắc khác, có thể mình sẽ khác.
Tôi đang tập nhìn những chuyện như vậy chậm hơn một chút.
Không phải để tự nhắc mình rằng “đừng buồn”, cũng không phải để ép mình phải buông bỏ ngay lập tức. Chỉ là thử nhìn xem điều gì thực sự đang xảy ra, và điều gì là những suy nghĩ, lo lắng và dự đoán mà mình thêm vào.
Có những thứ đến với mình rồi sẽ thay đổi. Có những thứ mình từng nghĩ sẽ giữ được rất lâu nhưng cuối cùng lại không còn. Và cũng có những khoảng trống ban đầu khiến mình không quen, nhưng rồi cuộc sống vẫn tiếp tục chuyển động.
Có lẽ chấp nhận không phải là mặc kệ mọi thứ.
Chấp nhận có thể chỉ đơn giản là nhìn thấy một điều đang xảy ra mà không phải ngay lập tức chống lại nó trong tâm trí. Từ đó, mình có thêm một chút khoảng cách để nhận ra: điều gì thực sự nằm trong khả năng lựa chọn của mình, và điều gì thì không.
Tôi nghĩ sự tự chủ có lẽ bắt đầu từ những khoảng cách nhỏ như vậy.
Khi không còn phải cố giữ tất cả mọi thứ như cũ, mình có thể dành sự chú ý cho những điều mình vẫn có thể lựa chọn: cách mình phản ứng, cách mình sử dụng thời gian, cách mình chăm sóc những người bên cạnh, cách mình sống với những giá trị mà mình cho là quan trọng.
Cuộc sống vẫn có những điều xảy ra ngoài ý muốn. Vẫn có những mất mát, thay đổi và những khoảng trống mà mình chưa biết phải lấp bằng gì.
Nhưng có lẽ bình an không nhất thiết đến từ việc làm cho cuộc sống không còn thay đổi.
Nó có thể đến từng chút một, khi mình nhận ra điều gì đang khiến mình bị giữ lại, rồi từ từ tháo một nút thắt, bớt một chút sợ hãi, bớt một chút muốn kiểm soát.
Không phải để rời bỏ cuộc sống.
Mà để có thể ở lại với cuộc sống này nhẹ nhàng hơn, tỉnh táo hơn, và tự do hơn trong những điều mình thực sự có thể lựa chọn.
Từ từng chút một đó của mỗi người cũng khác nhau, ở những thời điểm quan trọng của mỗi người cũng khác nhau, chỉ có điều cái chung đó là tìm kiếm Độc lập - Tự do - Hạnh phúc, mà với tôi đó chính là tư tưởng "Tự chủ - với Bất định - tạo Bình an".
